Giữa tháng 1/2026, nhiều chủ nhà máy trong các khu công nghiệp nghe được một tin có vẻ rất đáng mừng: Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 62/2025/TT-BCT, chính thức có khung giá cho hệ thống lưu trữ điện năng (BESS). Không ít đơn vị đang cân nhắc lắp pin lưu trữ kết hợp điện mặt trời áp mái lập tức mang văn bản này vào bàn đàm phán, coi đó là cơ sở để chốt giá, tính IRR và lập kế hoạch dòng tiền cho dự án của mình.

Đây chính là điểm cần dừng lại kiểm tra trước khi ký bất kỳ phụ lục giá nào. Thông tư 62/2025 có phạm vi áp dụng hẹp hơn nhiều so với cách nó đang được hiểu trên thị trường, và phần lớn dự án BESS tại nhà máy — loại hình DOHA trực tiếp tư vấn và triển khai — không nằm trong phạm vi đó.

Thông tư 62/2025 thực sự quy định gì

Thông tư 62/2025/TT-BCT được ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 26/1/2026, quy định khung giá dịch vụ phát điện cho hệ thống lưu trữ điện năng (BESS) độc lập, đấu nối vào lưới điện quốc gia từ cấp điện áp 110kV trở lên, công suất từ 10MW trở lên, phù hợp với Quy hoạch điện VIII giai đoạn 2021-2030.

Khung giá được cấu thành từ ba thành phần: giá cố định bình quân, giá vận hành-bảo dưỡng cố định, và thành phần biến đổi. Mức giá dao động từ 0 đồng/kWh đến một mức trần được xác định dựa trên ba thành phần này, đồng thời có giới hạn tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) tối đa, chưa bao gồm VAT. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một khung giá chính thức, minh bạch cho BESS — một bước tiến quan trọng cho thị trường, nhưng chỉ cho đúng nhóm đối tượng mà văn bản nhắm tới.

Điểm mà nhiều chủ đầu tư đang hiểu lầm

Ngay trong chính Thông tư 62/2025 đã nêu rõ hai trường hợp loại trừ. Thứ nhất, BESS kết hợp với dự án năng lượng tái tạo — tức điện mặt trời hoặc điện gió — không thuộc phạm vi thông tư này, mà được dẫn chiếu sang Thông tư 12/2025/TT-BCT. Thứ hai, BESS do các Tổng công ty Điện lực trực tiếp đầu tư cũng tách riêng, thuộc Thông tư 17/2025/TT-BCT.

Vậy dự án BESS kết hợp điện mặt trời tại nhà máy thì căn cứ vào đâu để tính giá?

Đây là phần cần nói thẳng, không né tránh. Thông tư 12/2025/TT-BCT quy định về phương pháp xác định giá phát điện và nguyên tắc tính giá điện cho dự án điện lực nói chung, nhưng tại thời điểm hiện tại, DOHA chưa tìm thấy một khung giá chi tiết, công khai, dành riêng cho trường hợp BESS kết hợp năng lượng tái tạo tương tự như cách Thông tư 62/2025 đã làm cho BESS độc lập. Nói cách khác: nhóm dự án chiếm số lượng lớn nhất trên thực tế — BESS lắp kèm điện mặt trời tại nhà máy — lại là nhóm chưa có một “bảng giá tham chiếu” rõ ràng như nhiều người đang tưởng.

Hệ quả trực tiếp: nếu một đơn vị tư vấn hoặc nhà thầu EPC đưa mức giá, mức trần IRR, hoặc cấu trúc giá theo Thông tư 62/2025 vào bảng tính tài chính cho dự án BESS kết hợp solar của nhà máy, đó là một căn cứ pháp lý không chính xác. Kế hoạch dòng tiền dựng trên căn cứ sai này có thể lệch đáng kể so với thực tế khi đàm phán hợp đồng mua bán điện, khi làm việc với ngân hàng hoặc quỹ đầu tư để thẩm định dự án.

Nhà máy cần làm gì trước khi ký hợp đồng BESS

Bước đầu tiên là xác định đúng dự án của mình rơi vào nhóm nào trong ba nhóm nêu trên — việc này quyết định toàn bộ cách tiếp cận đàm phán giá phía sau. Với phần lớn nhà máy đang cân nhắc lưu trữ kết hợp điện mặt trời, quy mô thường dưới 10MW và không đấu nối độc lập ở cấp 110kV, nên nhiều khả năng rơi vào nhóm chịu sự điều chỉnh của Thông tư 12/2025 chứ không phải 62/2025.

Bước thứ hai, khi nhận báo giá hoặc đề xuất tài chính từ bất kỳ đơn vị EPC hay tư vấn nào, nên yêu cầu họ trích dẫn rõ căn cứ pháp lý đang áp dụng, thay vì chấp nhận một con số IRR hay khung giá được nêu chung chung. Bước thứ ba là tách bạch rõ trong hợp đồng phần cung cấp thiết bị, phần lắp đặt-đấu nối, và phần vận hành-bảo dưỡng (O&M) sau bàn giao — vì đây là ba cấu phần chi phí ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền dài hạn, bất kể văn bản giá nào được áp dụng.

Câu hỏi thường gặp của chủ đầu tư

Dự án nhà máy tôi có bắt buộc áp dụng Thông tư 62/2025 không?

Chỉ khi hệ thống lưu trữ của nhà máy là dự án BESS độc lập, không gắn với nguồn điện mặt trời hoặc điện gió, đấu nối từ cấp điện áp 110kV trở lên và công suất từ 10MW trở lên. Nếu dự án kết hợp với hệ điện mặt trời áp mái hoặc mặt đất của nhà máy — trường hợp phổ biến nhất — thì không thuộc diện bắt buộc của thông tư này.

Nếu không thuộc Thông tư 62/2025 thì giá BESS của nhà máy tôi được xác định thế nào?

Về nguyên tắc pháp lý, dự án sẽ theo Thông tư 12/2025/TT-BCT, nhưng văn bản này hiện chưa công khai một khung giá chi tiết dành riêng cho trường hợp kết hợp năng lượng tái tạo như Thông tư 62/2025 đã làm. Trên thực tế, giá sẽ được xác định qua đàm phán hợp đồng cụ thể giữa các bên, dựa trên thông số kỹ thuật, phạm vi cung cấp-lắp đặt-O&M và mô hình tài chính của từng dự án. Đây là lý do nên làm việc với một đơn vị tư vấn theo dõi sát các văn bản hướng dẫn tiếp theo của Bộ Công Thương.

Rủi ro gì nếu chọn sai căn cứ pháp lý khi báo giá BESS?

Rủi ro lớn nhất là kế hoạch dòng tiền và hồ sơ vay vốn được lập trên một mức giá hoặc mức trần IRR không áp dụng được cho dự án thực tế của nhà máy, dẫn đến lệch kỳ vọng khi triển khai, khi đàm phán lại với bên mua điện, hoặc khi thẩm định cùng ngân hàng/quỹ đầu tư. Việc xác định đúng văn bản pháp lý ngay từ đầu giúp tránh phải đàm phán lại toàn bộ cấu trúc tài chính ở giai đoạn sau.

DOHA đồng hành cùng nhà máy trong giai đoạn chính sách còn đang hoàn thiện

Khung pháp lý cho BESS tại Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn bổ sung, hoàn thiện theo từng văn bản hướng dẫn. Trong bối cảnh đó, giá trị DOHA mang lại không chỉ nằm ở việc cung cấp và lắp đặt hệ thống BESS kết hợp điện mặt trời, mà còn ở việc theo dõi sát các thông tư, nghị định liên quan để tư vấn đúng căn cứ pháp lý áp dụng cho từng quy mô dự án cụ thể, tránh để nhà máy định giá sai ngay từ bước lập kế hoạch tài chính.

Mọi số liệu tài chính tham khảo trong quá trình tư vấn — sản lượng ước tính, thời gian hoàn vốn — đều được DOHA trình bày kèm giả định rõ ràng theo từng dự án cụ thể, không phải một con số cố định áp dụng chung cho mọi nhà máy. Nếu nhà máy đang trong giai đoạn cân nhắc lắp đặt hoặc mở rộng hệ thống lưu trữ kết hợp điện mặt trời, và cần xác định chính xác dự án của mình thuộc diện văn bản pháp lý nào trước khi làm việc với nhà thầu, đặt lịch khảo sát 15-30 phút với DOHA để được đánh giá cụ thể theo đúng quy mô và hiện trạng đấu nối của nhà máy.

Tìm hiểu thêm về năng lực triển khai và các dự án DOHA đã thực hiện tại trang giới thiệu Đồng Hành Group.