Nhiều nhà máy khi làm việc với 3-4 đơn vị chào giá lắp đặt điện mặt trời áp mái thường có xu hướng chọn phương án rẻ nhất trên bảng báo giá. Quyết định này dễ hiểu khi ngân sách đầu tư luôn là mối bận tâm hàng đầu của ban giám đốc và phòng tài chính. Nhưng thực tế vận hành tại nhiều nhà máy đã lắp đặt cho thấy một mẫu số chung: hợp đồng rẻ nhất tại thời điểm ký không phải lúc nào cũng là phương án tiết kiệm nhất trong suốt vòng đời vận hành, nếu nhà thầu không đứng ra chịu trách nhiệm theo đúng nghĩa tổng thầu EPC.

EPC Là Gì Trong Dự Án Điện Mặt Trời Công Nghiệp?

EPC là viết tắt của Engineering – Procurement – Construction, tức một đơn vị duy nhất chịu trách nhiệm trọn vẹn ba giai đoạn: thiết kế kỹ thuật (Engineering), mua sắm và cung ứng thiết bị (Procurement), và thi công, đấu nối, nghiệm thu (Construction). Khác với mô hình tách gói – nhà máy tự thuê một đơn vị thiết kế, một nhà cung cấp thiết bị, một đội thi công riêng – mô hình EPC gộp cả ba trách nhiệm về một đầu mối hợp đồng duy nhất.

Với nhà máy, điểm khác biệt quan trọng nhất không nằm ở việc “một công ty làm hết” mà nằm ở trách nhiệm pháp lý: khi có sự cố xảy ra ở bất kỳ khâu nào – thiết kế sai công suất, thiết bị không đạt chuẩn, thi công không đúng bản vẽ – nhà máy chỉ cần làm việc với một đối tác duy nhất, thay vì phải tự xác định lỗi thuộc về đơn vị nào trong chuỗi nhiều nhà thầu tách rời.

Vì Sao Giá Thầu Thấp Nhất Không Nên Là Tiêu Chí Quyết Định Duy Nhất

Bảng báo giá một nhà thầu EPC gửi cho nhà máy thường chỉ phản ánh phần chi phí nhìn thấy được: tấm pin, inverter, khung giá đỡ, nhân công lắp đặt. Phần chi phí không nằm trên bảng báo giá – nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến tổng chi phí sở hữu trong suốt vòng đời dự án – thường nằm ở ba khoản: chi phí sửa chữa khi thiết bị hỏng sớm hơn dự kiến, chi phí xử lý khi hệ thống không đấu nối được với điện lực đúng tiến độ cam kết, và chi phí cơ hội khi sản lượng thực tế thấp hơn thiết kế do sai sót kỹ thuật ban đầu.

Biểu đồ dưới đây minh họa khái niệm này: một nhà thầu chào giá thấp ở thời điểm ký hợp đồng, nhưng nếu phạm vi trách nhiệm không rõ ràng, tổng chi phí thực tế cộng dồn theo thời gian có thể vượt qua phương án của một nhà thầu EPC uy tín chào giá cao hơn ngay từ đầu nhưng minh bạch về phạm vi và có cam kết bảo hành cụ thể.

6 Tiêu Chí Đánh Giá Năng Lực Nhà Thầu EPC Trước Khi Ký Hợp Đồng

Trước khi so sánh giá giữa các bảng chào thầu, nhà máy nên yêu cầu từng nhà thầu làm rõ sáu nhóm nội dung sau. Đây cũng chính là những câu hỏi mà một chủ đầu tư có kinh nghiệm – hoặc quỹ đầu tư khi thẩm định dự án – sẽ đặt ra trước khi giải ngân.

Pháp lý và năng lực hành nghề. Nhà thầu có chứng chỉ hành nghề tư vấn thiết kế công trình cơ điện, có hồ sơ quy trình ISO, và có hồ sơ đã từng triển khai các dự án có tính chất phức tạp tương đương hay chưa. Đây là điều kiện tối thiểu, không phải điểm cộng.

Phạm vi cung cấp và lắp đặt rõ ràng. Báo giá cần nêu rõ đây là hợp đồng supply-only (chỉ cung cấp thiết bị) hay trọn gói thiết kế – cung cấp – lắp đặt – nghiệm thu. Nếu là trọn gói, ai chịu chi phí nhân công khi phát sinh sự cố trong thời gian bảo hành. Sự mập mờ ở mục này là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tranh chấp giữa nhà máy và nhà thầu sau khi bàn giao.

Logistics và tiến độ giao hàng. Cam kết thời gian giao thiết bị và hoàn thành thi công cần được ràng buộc bằng điều khoản phạt chậm tiến độ trong hợp đồng, không chỉ là lời hứa miệng trong buổi chào giá.

Testing, commissioning và đấu nối lưới điện. Đây là khâu nhiều nhà thầu nhỏ bỏ ngỏ: ai là người trực tiếp làm việc với điện lực địa phương để hoàn tất thủ tục đấu nối và nghiệm thu đưa vào vận hành. Một nhà thầu EPC đúng nghĩa phải chịu trách nhiệm toàn bộ khâu này, không đẩy phần việc hành chính – kỹ thuật này về phía nhà máy.

Bảo hành và phụ tùng thay thế. Ngoài thời hạn bảo hành ghi trên hợp đồng, cần hỏi rõ phụ tùng thay thế (inverter, bộ điều khiển) có sẵn tại Việt Nam hay phải đặt hàng từ nước ngoài – đây là yếu tố quyết định hệ thống ngừng hoạt động bao lâu khi có sự cố.

Hiệu quả tài chính trình bày minh bạch. Một nhà thầu có trách nhiệm sẽ trình bày sản lượng ước tính và thời gian hoàn vốn kèm theo giả định cụ thể (bức xạ mặt trời khu vực, tỷ lệ suy giảm hiệu suất tấm pin theo năm, đơn giá điện hiện hành), thay vì đưa ra một con số hoàn vốn chắc chắn mà không giải thích cơ sở tính toán.

Câu Hỏi Thường Gặp Từ Góc Nhìn Chủ Đầu Tư

Chọn nhà thầu EPC giá thấp nhất có rủi ro gì? Rủi ro lớn nhất không phải chất lượng tấm pin – phần lớn thiết bị chính trên thị trường hiện nay đều đạt chuẩn tối thiểu – mà là phạm vi trách nhiệm không rõ ràng, dẫn đến chi phí phát sinh ngoài dự toán khi hệ thống gặp sự cố hoặc chậm đấu nối.

Có thể tách EPC thành các gói thầu riêng (thiết kế riêng, thi công riêng) để tiết kiệm chi phí không? Về mặt kỹ thuật hoàn toàn có thể, nhưng khi đó nhà máy tự đảm nhận vai trò điều phối giữa các bên và tự chịu rủi ro khi xảy ra tranh chấp về trách nhiệm. Mô hình này phù hợp hơn với nhà máy đã có phòng kỹ thuật đủ năng lực giám sát đa nhà thầu.

Nhà thầu EPC có chịu trách nhiệm về hồ sơ pháp lý đấu nối với điện lực không? Với một nhà thầu EPC trọn gói đúng nghĩa, đây là một phần bắt buộc trong phạm vi hợp đồng, không phải dịch vụ phát sinh thêm.

Nên yêu cầu gì trước khi so sánh giá giữa các nhà thầu? Yêu cầu tất cả nhà thầu chào giá trên cùng một bảng khối lượng (BOQ) và cùng một phạm vi công việc. Hai bảng báo giá chỉ có thể so sánh công bằng khi phạm vi cung cấp là như nhau – nếu không, con số thấp hơn thường tương ứng với phạm vi trách nhiệm hẹp hơn.

DOHA Đồng Hành Cùng Nhà Máy Từ Khảo Sát Đến Vận Hành

Đồng Hành Group triển khai dịch vụ tổng thầu EPC cho các dự án điện mặt trời áp mái công nghiệp, đồng thời tư vấn thêm các giải pháp đi kèm như hệ thống lưu trữ điện BESS, hệ thống làm lạnh công nghiệp tối ưu tiêu thụ điện, và các phương án tài chính dự án (PPA, trả góp) tùy theo bài toán vốn của từng nhà máy. Hồ sơ pháp lý đấu nối, thủ tục với điện lực địa phương và quy trình nghiệm thu được đội ngũ kỹ thuật của DOHA trực tiếp thực hiện, không chuyển giao phần việc này cho nhà máy.

Để nhận bảng khảo sát khối lượng (BOQ) cụ thể và báo giá theo đúng phạm vi công việc thực tế của nhà máy, quý khách có thể tham khảo thêm năng lực triển khai của DOHA tại trang Dịch Vụ và thông tin công ty tại trang Giới Thiệu.

DOHA nhận đặt lịch khảo sát kỹ thuật miễn phí 15-30 phút cùng kỹ sư dự án, giúp nhà máy xác định đúng quy mô hệ thống và phạm vi hợp đồng cần yêu cầu trước khi làm việc với bất kỳ nhà thầu nào. Đặt lịch tại trang Liên Hệ.